Wiedza z medycyny estetycznej i medycyny pracy. Zdrowy Portal - Warszawa i Poznań!

Badania nad postawami rodziców wobec dzieci upośledzonych cz. II

Nie chcę szczegółowo prezentować tutaj wszystkich wyników omawianych badań. Skupię się na najistotniejszych. Otóż okazało się, że 40% wariancji zmiennej zależnej (zachowanie się dziecka) wyjaśnia percepcja dziecka przez matkę. Jest to więc dodatkowe potwierdzenie tezy, którą sformułowałem na początku tego paragrafu, o wpływie spostrzegania dziecka upośledzonego przez rodziców na stosowane przez nich praktyki opiekuńczo-wychowawcze. Jednocześnie stwierdzono, że 52,4% wariancji zmiennej zależnej wyjaśnia środowisko rodzinne badane poprzez szacowanie wymienionych wcześniej wymiarów. Dzieci wykazujące większe zadowolenie w kontaktach społecznych, łatwo uspokajające się, bardziej pogodne żyją w środowiskach o większej wartości stymulacyjnej (związek między zachowaniem dzieci a łącznym wynikiem oszacowania wszystkich wymiarów środowiska rodzinnego wynosi i = 0,42, p < 0,01). Te interesujące wyniki, poza swoją bezpośrednią wymową, nie zostały w sposób dostateczny zinterpretowane teoretycznie. Autorzy badań nie mieli trudności z wyjaśnieniem wpływu percepcji matek na zachowanie dziecka, ale związku między wymiarami środowiska a tym zachowaniem nie podjęli się interpretować. Podobnie pominęli kwestię łącznych zależności i oddziaływań percepcji i środowiska na zachowanie dzieci upośledzonych (G. A f f 1 e c k, D. Allen, B. J. McGrade, M. McQueeney 1982a).

Taki sam zarzut można sformułować pod adresem kolejnego przykładu badań prowadzonych w podobnym nurcie teoretycznym. I. Tan Mink, K. Nihira, C. E. Meyers (1983) podejmując badania nad rodzinami dzieci upośledzonych umysłowo przyjęli jedno bardzo istotne założenie metodologiczne. Piszą oni wprost, że zajmowanie się poszczególnymi zmiennymi wchodzącymi w skład środowiska rodzinnego w sposób wyizólo- wany nie daje jeszcze pełnej wiedzy o wpływie rodziny na rozwój dziecka upośledzonego. Dlatego postulują badanie tych czynników we wzajemnych powiązaniach. Realizacja tego postulatu jest jednak w mojej ocenie nie w pełni satysfakcjonująca. Polega ona na wykorzystaniu analizy skupień, za pomocą której podjęto próbę dokonania taksonomii stylów życia rodzinnego. W wyniku prowadzenia badań nad 115 rodzinami wychowującymi dzieci głębiej upośledzone umysłowo wyodrębniono pięć typów rodzin. Pierwszy typ charakteryzował się wysokim poziomem harmonii i spójności wewnętrznej. Dość surowo przestrzega- no w tych rodzinach norm moralnych i religijnych. Cechował je także wysoki poziom stymulacji językowej (35 rodzin). Drugi typ cechował się mniejszą w stosunku do poprzedniego spójnością wewnętrzną. Najbardziej charakterystyczne było jednak nastawienie tych rodzin na kontrolę wzajemną jej członków, w tym szczególnie dzieci. W związku z tą kontrolą preferowaną metodą wychowawczą były kary, w tym także kary fizyczne (34 rodziny). Trzeci typ rodzin najprościej można scharakteryzować jako rodziny o małej ekspresji jej członków, zamknięte w stosunku do otoczenia. Wartość stymulacyjna środowiska fizycznego oceniona była tutaj bardzo nisko, również mała była dojrzałość społeczna członków tych rodzin oraz niewielkie dążenie do osiągnięć. Na podkreślenie zasługuje brak harmonii między członkami tych rodzin (7 rodzin). Czwarty typ rodzin wyraźnie był zorientowany na dziecko. Charakterystyczną cechą była duża ekspresywność członków rodzin. Niski poziom kontroli, liberalne traktowanie zasad moralno-religijnych, duża serdeczność panująca między wszystkimi członkami rodziny to dalsze cechy charakterystyczne dla tego typu (27 rodzin). Wreszcie piąty, ostatni z wyodrębnionych typów rodziny można scha- rakeryzować następująco: mała wartość stymulacyjna środowiska fizycznego, niski poziom ekspresji ujawnianej przez członków rodziny, przeciętna stymulacja językowa, a także przeciętne dążenie do osiągnięć ujawnione przez członków rodzin (12 rodzin).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.