Wiedza z medycyny estetycznej i medycyny pracy. Zdrowy Portal - Warszawa i Poznań!

Podziały na okresy rozwojowe u człowieka

Podział na okresy został nagięty do powziętej z góry idei, gdy w rzeczywistości jednostka nie powtarza w swoim rozwoju okresów rozwojowych ludzkości, chociaż można wykryć pewne zbież ności. W całości był to podział sztuczny, naciągnięty do z góry powziętej koncepcji.

Trudności periodyzacji ogólnej prowadziły do prób periody- zacji ze względu na pewną cechę. Były to podziały bardziej zbliżone do obserwacji i oparte na danych empirycznych. Tak np. dyrektor zakładu kształcenia nauczycieli na Węgrzech, Nagy, oparł swój podział na charakterystyce występowania zainteresowań u człowieka. Obserwacje doprowadziły go do wniosku, że w pierwszym okresie występują zainteresowania zmysłowe (do lat 3), później subiektywne (3-7 rok życia), obiektywne (7-10 rok życia), stałe i w końcu logiczne. Mimo oparcia tego podziału na podstawie doświadczeń empirycznych, na obserwacji, nietrudno dostrzec, że i w nim jest coś sztucznego, zwłaszcza w ostatniej kategorii zainteresowań logicznych.

Mimo wszystko, podziały na okresy rozwojowe, których kryterium stanowiła jedna cecha, były ogromnym krokiem naprzód, ponieważ z reguły opierały się na materiale spostrzeżeń i na materiale faktów. Stąd znaczenie podziału dokonanego przez Nagy.

Obierając jedną jakąś charakterystyczną cechę postępowania czy zachowania można utworzyć wiele podziałów opartych na materiale spostrzeżeniowym. Mogłyby to być np. podziały ze względu na:

– rodzaj zainteresowań,

– rozwój uczuć,

– rozwój sprawności myślenia,

– dojrzewanie do samodzielnego wytyczania własnego rozwoju wewnętrznego,

– rozwój samodzielności w myśleniu lub w działaniu.

Czteroczynnikowa teoria rozwoju

Przypominając czteroczynnikową teorię rozwoju można by spróbować uzyskać okresy rozwojowe ze względu na zmianę w występowaniu jednego z tych czynników. Tak więc można pe- riodyzować ze względu na rozwój organizmu i należy przyznać, że jest to mocne kryterium. Organizm rodzi się, rozwija, wzmacnia, słabnie, starzeje i niszczeje, niezależnie od sposobu życia i wpływów społecznych. Można okres życia przedłużyć higienicznym trybem życia, ale czy w nieskończoność? Futurolodzy obiecują, że w roku 2050 ludzie uzyskają nieśmiertelność, gdyż będzie możliwa pełna kontrola procesów biochemicznych, zachodzących w poszczególnych komórkach. Co to będzie za nieśmiertelność? Może zbyt uciążliwa dla uszczęśliwionych nią jednostek? Tymczasem kryteria organiczne wskazują na dość ostrą perjo- dyzację życia, niezależnie od stwierdzonego faktu, że odpowiednie zabiegi higieniczne, terapeutyczne, gastronomiczne mogą wydłużyć życie jednostki.

Można więc pomyśleć wiele periodyzacji, zależnie od różnych kryteriów organicznych, które dają się użyć jako podstawa takiej periodyzacji. Równie dobrze można przyjmować kryteria środowiskowe. Próbował je zastosować pedagog jugosłowiański Tumlicz. Propo- nowałdn wydzielanie okresu opanowywania przedmiotów, okresu rzeczywistości zabawowej, subiektywno-przedmiotowej (od 2 do 5 roku życia), okresu rzeczywistości przyrodniczej w odbieraniu otoczenia przez dziecko (od 5 do 7 lat), rzeczywistości bezosobowej i wreszcie rzeczywistości humanistycznej (od 11 do 13 roku życia). Po tym okresie następować miała harmonizacja marzeń i rzeczywistości.

Pracując w okresie kapitalizmu Tumlicz nie dostrzegał, że jego periodyzacja odpowiadała rozwojowi pewnej klasy dzieci. Niemniej dał poważny wkład dla dalszego rozwoju psychologii.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.